7-КЛАСС
I чейрек — Физикага киришүү. Өлчөөлөр. Зат жана анын касиеттери
- Физика илиминин адамдын күнүмдүк турмушундагы маанисин 5 конкреттүү мисал менен түшүндүргүлө.
- Узундугу 2,4 м болгон тактайдын узундугун сантиметр жана миллиметр менен туюнткула.
- 3,6 кг, 450 г жана 25 мг массалардын баарын килограмм менен туюнткула.
- 2 саат 15 мин убакытты секунд менен туюнткула.
- Мензуркадагы суунун көлөмү 75 мл. Ага көлөмү 18 см³ болгон таш салынды. Суунун деңгээли канчага көтөрүлөт?
- Эмне үчүн стакандагы ысык чайга салынган кашык бир аз убакыттан кийин ысып кетет? Физикалык түшүндүрмө бергиле.
- Темир шарды сууга салганда суунун деңгээли 40 млден 67 млге чейин көтөрүлдү. Шардын көлөмүн тапкыла.
- Үйдөгү үч буюмдун узундугун сызгыч менен өлчөп, өлчөө жыйынтыгын таблица түрүндө жазгыла.
- Өлчөө учурунда абсолюттук жана салыштырмалуу каталык эмне үчүн пайда болушу мүмкүн? Мисал келтиргиле.
- Бир стакан сууга калий перманганатынын өтө аз бөлүгү салынды. Бир аз убакыттан кийин суу толугу менен боёлду. Бул көрүнүштү молекулалык көз караштан түшүндүргүлө.
II чейрек — Механикалык кыймыл
- Автомобиль 72 км/саат ылдамдык менен 25 мин жүрдү. Канча аралык басып өттү?
- Велосипедчи 12 км аралыкты 40 минутада басып өттү. Анын орточо ылдамдыгын м/с менен тапкыла.
- Жөө адам 1,5 м/с ылдамдык менен 12 мин жүрдү. Ал канча аралык өтөт?
- Автомобиль биринчи 20 кмди 40 км/саат, кийинки 30 кмди 60 км/саат ылдамдыкта жүрдү. Бардык жолдогу орточо ылдамдыкты тапкыла.
- Эки велосипедчи бири-бирин көздөй 6 м/с жана 4 м/с ылдамдык менен кыймылдашат. Алардын аралыгы 500 м болсо, канча убакыттан кийин жолугушат?
- Поезд 15 м/с ылдамдык менен 2 мин жүрдү. Жолдун узундугун тапкыла.
- Кыймылдын графигин түзгүлө: дене 0–10 с аралыгында 2 м/с, 10–20 с аралыгында 5 м/с ылдамдык менен кыймылдайт.
- Дене 120 м жолду 20 с ичинде басып өттү. Андан кийин дагы 180 м жолду 30 с ичинде өттү. Орточо ылдамдыкты эсептегиле.
- Эмне үчүн поезддин ичиндеги жүргүнчү поезд кыймылдап жатканын кээде сезбейт?
- Автобус түз жолдо 54 км/саат ылдамдык менен барат. 40 секундда канча аралык өтөт?
III чейрек — Масса. Тыгыздык. Күч
- Массасы 780 г, көлөмү 100 см³ болгон заттын тыгыздыгын тапкыла.
- Тыгыздыгы 2,7 г/см³ болгон алюминийдин көлөмү 500 см³. Анын массасын тапкыла.
- Массасы 5,4 кг болгон дене 2 дм³ көлөм ээлейт. Анын тыгыздыгын кг/м³ менен эсептегиле.
- Эмне үчүн май суу бетинде калкып жүрөт?
- Темирден жана алюминийден жасалган көлөмдөрү бирдей эки нерсенин кайсынысынын массасы чоң? Эмне үчүн?
- Динамометрдин көрсөткүчү 15 Н. Бул күч кандай физикалык чоңдукту мүнөздөйт?
- Денеге бир багытта 12 Н жана 8 Н күч аракет кылат. Натыйжалоочу күчтү тапкыла.
- Денеге карама-каршы багытта 25 Н жана 17 Н күч аракет кылууда. Натыйжалоочу күчтү тапкыла.
- Массасы 3 кг болгон денеге 18 Н күч аракет кылууда. Эгер кыймыл горизонталдуу багытта болсо, бул күч дененин кыймылына кандай таасир бере алат?
- Өзүңөр жашаган үйдөн 5 күчтүн аракетине мисал келтиргиле.
IV чейрек — Басым. Жумуш. Энергия
- Массасы 60 кг окуучу жерге кандай басым көрсөтөт? Анын эки бутунун жалпы аянты 0,04 м² деп алгыла.
- Эмне үчүн лыжанын аянты чоң жасалат?
- Эмне үчүн курч бычак менен кесүү жеңилирээк?
- 200 Н күч денени 5 м аралыкка жылдырды. Аткарылган жумушту тапкыла.
- 500 Дж жумуш 10 с ичинде аткарылды. Кубаттуулукту эсептегиле.
- 2 кВт кубаттуулуктагы электр кыймылдаткыч 30 с иштеди. Ал канча жумуш аткарат?
- Потенциалдык жана кинетикалык энергияга күнүмдүк турмуштан үчтөн мисал келтиргиле.
- 2 кг массалуу дене 5 м бийиктикте турат. Анын потенциалдык энергиясын эсептегиле. g = 10 Н/кг.
- Эмне үчүн бийиктен түшүп келе жаткан суу электр станцияларында энергия булагы катары колдонулат?
- «Энергия жоголбойт, бир түрдөн экинчи түргө өтөт» деген мыйзамды турмуштан 5 мисал менен түшүндүргүлө.
8-КЛАСС
I чейрек — Жылуулук кубулуштары
- Температурасы 20°C болгон 2 кг сууну 80°Cге чейин ысытуу үчүн канча жылуулук керек? c = 4200 Дж/(кг⋅°C).
- 500 г сууну 20°Cден 100°Cге чейин ысытуу үчүн керектелген жылуулукту эсептегиле.
- Эмне үчүн металл кашык жыгач кашыкка караганда колго муздак сезилет?
- Массасы 2 кг алюминийди 20°Cден 70°Cге чейин ысытуу үчүн канча жылуулук керек? c = 920 Дж/(кг⋅°C).
- 420 кДж жылуулук 2 кг сууга берилди. Суунун температурасы канча градуска өзгөрөт?
- Эмне үчүн кышында үйдүн терезесин эки кабат айнектен жасоо жылуулукту сактоого жардам берет?
- Кайноо менен буулануунун айырмачылыктарын таблица түзүп салыштыргыла.
- Нымдуу кийим эмне үчүн шамалдуу күнү тезирээк кургайт?
- Муз эрип жаткан учурда анын температурасы эмне үчүн өзгөрбөйт?
- Жылуулук берүүнүн үч түрүнө күнүмдүк турмуштан 3төн мисал келтиргиле.
II чейрек — Электр кубулуштары
- Ток күчү 2 А болгон өткөргүч аркылуу 5 минутада канча заряд өтөт?
- Чыңалуу 12 В, каршылык 6 Ом. Ток күчүн тапкыла.
- Ток күчү 3 А, каршылык 10 Ом болсо, чыңалуу канча?
- Өткөргүчтөгү чыңалуу 24 В, ток күчү 2 А. Каршылыкты эсептегиле.
- 4 Ом жана 6 Ом каршылыктар удаалаш туташтырылды. Жалпы каршылыкты тапкыла.
- 6 Ом жана 3 Ом каршылыктар параллелдүү туташтырылды. Эквиваленттик каршылыкты тапкыла.
- Электр чынжырында амперметр эмне үчүн удаалаш туташтырылат?
- Вольтметр эмне үчүн керектөөчүгө параллелдүү туташтырылат?
- 220 В чыңалууда 0,5 А ток керектеген прибордун кубаттуулугун тапкыла.
- 100 Вт лампа күнүнө 5 сааттан иштейт. 30 күндө канча электр энергиясын сарптайт?
III чейрек — Электромагниттик кубулуштар. Жарык
- Магниттин түндүк жана түштүк уюлдарынын өз ара аракетин түшүндүргүлө.
- Электромагнит деген эмне? Анын колдонулушунун 5 мисалын жазгыла.
- Жарык вакуумда 300 000 км/с ылдамдык менен тарайт. Күн нуру Жерге болжол менен канча убакта жетет? Күн менен Жердин аралыгы 150 млн км.
- Жарыктын чагылуу мыйзамын түшүндүрүп, сүрөт менен көрсөтгүлө.
- Күзгүгө түшкөн нурдун түшүү бурчу 35°. Чагылуу бурчу канча?
- Эмне үчүн көлдүн түбү чындыгындагыдан жакыныраак көрүнөт?
- Линзанын негизги түрлөрүн салыштыргыла.
- Чогултуучу линза кандай оптикалык приборлордо колдонулат?
- Көздүн иштөө принцибин жөнөкөйлөштүрүп түшүндүргүлө.
- Күндөлүк турмушта электр энергиясын үнөмдөөнүн 10 жолун жазгыла.
IV чейрек — Жылуулук машиналары жана энергия
- Жылуулук кыймылдаткычынын негизги бөлүктөрүн атагыла.
- Жылуулук машинасы 1000 Дж жылуулук алып, 400 Дж жумуш аткарды. Анын ПӘКин эсептегиле.
- ПӘКи 30% болгон машина 5000 Дж жылуулук алса, кандай жумуш аткарат?
- Автомобиль кыймылдаткычында химиялык энергия кандайча механикалык энергияга айланат?
- Эмне үчүн жылуулук машиналарынын ПӘКи 100% боло албайт?
- Электр станциясында энергиянын өзгөрүү чынжырын схема түрүндө түзгүлө.
- Ичтен күйүүчү кыймылдаткычтын артыкчылыктары жана кемчиликтерин салыштыргыла.
- Энергия ресурстарын үнөмдөө эмне үчүн маанилүү?
- Күн, шамал жана суу энергияларынын артыкчылыктарын салыштыргыла.
- «Келечектин энергиясы» темасында 1 беттик чакан илимий баяндама даярдагыла.
9-КЛАСС
I чейрек — Кинематика
- Автомобиль 10 м/с ылдамдык менен 20 с, андан кийин 20 м/с ылдамдык менен 15 с кыймылдады. Жалпы жолун жана орточо ылдамдыгын тапкыла.
- Дене 5 м/с баштапкы ылдамдык менен кыймылдап, 2 м/с² ылдамдануу алды. 10 с кийинки ылдамдыгын тапкыла.
- Тынч абалдан 3 м/с² ылдамдануу менен кыймылдаган дене 8 с ичинде канча жол өтөт?
- Автомобиль 20 м/с ылдамдыкта баратып 4 с ичинде токтоду. Анын ылдамдануусун тапкыла.
- Биринчи дене 4 м/с, экинчиси 6 м/с ылдамдык менен бир багытта кыймылдайт. Алардын баштапкы аралыгы 100 м болсо, экинчиси биринчисин канча убакытта кууп жетет?
- v(t) графигин түзгүлө жана графиктен жүрүлгөн жолду аныктоонун жолун түшүндүргүлө.
- Түз сызыктуу бир калыптагы жана бир калыпта өзгөрмөлүү кыймылды салыштыргыла.
- Эркин түшүп жаткан дене 3 с ичинде кандай аралык өтөт? g = 10 м/с².
- Дене 45 м бийиктиктен эркин түшүрүлдү. Жерге канча убакытта жетет?
- Кыймылдагы дененин координатасы x = 5 + 3t мыйзамы менен өзгөрөт. Баштапкы координатасын жана ылдамдыгын аныктагыла.
II чейрек — Динамика
- Ньютондун үч мыйзамын күнүмдүк турмуштагы мисалдар менен түшүндүргүлө.
- Массасы 5 кг болгон денеге 20 Н күч аракет кылууда. Ылдамдануусун тапкыла.
- 10 кг массалуу денеге 30 Н жана 10 Н карама-каршы күчтөр аракет кылат. Ылдамданууну тапкыла.
- 2 кг массалуу денеге 6 Н күч аракет кылып, аны 4 м/с² ылдамдатты. Каршылык күчүн аныктагыла.
- Автомобиль эмне үчүн тормоз басканда токтойт? Ньютондун мыйзамдары аркылуу түшүндүргүлө.
- Дене горизонталдуу бетте 50 Н күч менен тартылууда. Үйкөлүү күчү 20 Н болсо, натыйжалоочу күчтү тапкыла.
- Массасы 8 кг дененин оордук күчүн эсептегиле.
- Эмне үчүн адам лифт тез жогору көтөрүлгөндө өзүн оор сезет?
- Спутниктин Жердин айланасында кыймылын тартылуу күчү менен түшүндүргүлө.
- Инерцияга турмуштан 7 мисал келтиргиле.
III чейрек — Импульс. Энергия. Механикалык термелүүлөр
- Массасы 2 кг дене 6 м/с ылдамдык менен кыймылдайт. Импульсун тапкыла.
- 5 кг массалуу дене 4 м/с ылдамдыкта келе жатып 2 кг массалуу кыймылсыз дене менен жабышып калды. Система кандай ылдамдык менен кыймылдайт?
- Импульстун сакталуу мыйзамын ракета кыймылы аркылуу түшүндүргүлө.
- 4 кг массалуу дене 5 м/с ылдамдык менен кыймылдайт. Анын кинетикалык энергиясын тапкыла.
- 2 кг массалуу дене 10 м бийиктикте турат. Потенциалдык энергиясын эсептегиле.
- Пружинага илинген жүктүн термелүү периодун аныктоочу факторлорду изилдөө боюнча эксперименттик план түзгүлө.
- Математикалык маятниктин узундугу көбөйгөндө анын термелүү периоду кандай өзгөрөт?
- Резонанс кубулушуна турмуштан үч мисал келтиргиле.
- Термелүү менен толкун кыймылынын байланышын түшүндүргүлө.
- Энергиянын кинетикалык жана потенциалдык түрлөрүнүн бири-бирине айланышын маятник мисалында түшүндүргүлө.
IV чейрек — Электр жана магнит талаасы
- Электр талаасы деген эмне?
- Электр талаасынын күч сызыктарын оң жана терс заряддар үчүн сүрөттөгүлө.
- Кулон мыйзамын жазып, анын физикалык маанисин түшүндүргүлө.
- Эки заряддын аралыгы 2 эсеге көбөйсө, алардын өз ара аракеттенүү күчү канча эсеге өзгөрөт?
- Ток өткөн өткөргүчтүн айланасында магнит талаасынын пайда болушун түшүндүргүлө.
- Электромагниттик индукция кубулушун түшүндүргүлө.
- Генератордо механикалык энергия кандайча электр энергиясына айланат?
- Трансформатордун иштөө принцибин түшүндүргүлө.
- Электр энергиясын алыс аралыкка жогорку чыңалуу менен берүү эмне үчүн пайдалуу?
- «Электр энергиясын өндүрүүдөн керектөөчүгө чейин» деген темада схема түзгүлө.
10-КЛАСС
I чейрек — Механика
- Материалдык чекит түшүнүгү качан колдонулат? 5 мисал келтиргиле.
- Эсептөө системасынын негизги элементтерин түшүндүргүлө.
- Автомобиль 72 км/саат ылдамдык менен кыймылдайт. Анын ылдамдыгын м/с менен туюнткула.
- Дене v₀ = 10 м/с баштапкы ылдамдык менен кыймылдап, a = 2 м/с² ылдамдануу алды. 15 с кийинки ылдамдыгын жана жолун тапкыла.
- Дене 20 м/с ылдамдык менен жогору ыргытылды. Максималдуу бийиктигин жана көтөрүлүү убактысын тапкыла.
- Горизонтко бурч менен ыргытылган дененин кыймылын горизонталдык жана вертикалдык түзүүчүлөргө ажыратып түшүндүргүлө.
- Борборго тарткыч ылдамдануу эмнеден көз каранды?
- Радиусу 50 м болгон бурулушта автомобиль 10 м/с ылдамдыкта барат. Борборго тарткыч ылдамданууну тапкыла.
- Жердин жасалма спутниги эмне үчүн Жерге түшүп кетпейт?
- Кыймылдын x(t) жана v(t) графиктеринин физикалык маанисин түшүндүргүлө.
II чейрек — Сакталуу мыйзамдары
- Импульстун сакталуу мыйзамын математикалык түрдө жазгыла.
- Массасы 1000 кг болгон автомобиль 20 м/с ылдамдык менен барат. Анын импульсун тапкыла.
- Массалары 3 кг жана 2 кг болгон эки дене бири-бирин көздөй 4 м/с жана 6 м/с ылдамдыкта кыймылдайт. Системанын жалпы импульсун тапкыла.
- Эластикалык жана эластикалык эмес кагылышууну салыштыргыла.
- Реактивдүү кыймылдын физикалык негизин түшүндүргүлө.
- Ракетанын массасы күйүүчү май күйгөн сайын азайганда анын кыймылына кандай таасир берет?
- Потенциалдык жана кинетикалык энергиянын сакталуусун колдонуп, эркин түшүп жаткан дененин ылдамдыгын аныктагыла.
- Пружинанын потенциалдык энергиясынын формуласын колдонуп, анын энергиясы эмнеге көз каранды экенин түшүндүргүлө.
- Энергиянын сакталуу мыйзамын механикалык термелүүдө колдонгула.
- Энергиянын сакталуу мыйзамына негизделген турмуштук 5 технологияны изилдегиле.
III чейрек — Молекулалык физика жана термодинамика
- Молекулалык-кинетикалык теориянын негизги жоболорун жазгыла.
- Газдын температурасы жогорулаганда молекулалардын кыймылы кандай өзгөрөт?
- Идеалдык газдын абал теңдемесин жазгыла жана бардык чоңдуктардын маанисин түшүндүргүлө.
- Газдын температурасы туруктуу болгондо көлөмү 2 эсеге көбөйсө, басымы кандай өзгөрөт?
- Газдын көлөмү өзгөрбөсө, температурасы 300 Кден 600 Кге көбөйдү. Басым кандай өзгөрөт?
- Изотермалык, изобаралык жана изохоралык процесстерди салыштырып, ар бирине p-V графигин түзгүлө.
- 2 моль идеалдык газ 300 К температурада 0,05 м³ көлөм ээлейт. Анын басымын тапкыла.
- Биринчи термодинамиканын мыйзамын түшүндүргүлө.
- Газга 500 Дж жылуулук берилди жана газ 200 Дж жумуш аткарды. Ички энергия канчага өзгөрдү?
- Жылуулук кыймылдаткычынын ПӘКин жогорулатуу үчүн кандай жолдорду колдонууга болот?
IV чейрек — Электродинамика
- Электр талаасынын күчтүүлүгү деген эмне?
- 2 Кл зарядга 10 Н күч аракет кылууда. Электр талаасынын күчтүүлүгүн тапкыла.
- Электр потенциалынын физикалык маанисин түшүндүргүлө.
- Конденсатордун сыйымдуулугу эмнеден көз каранды?
- Конденсатордун сыйымдуулугу 10 мкФ, чыңалуусу 100 В. Анын энергиясын тапкыла.
- Ток күчү 2 А болгон өткөргүчтөн 5 минутада өткөн зарядды тапкыла.
- Кирхгофтун мыйзамдарынын электр чынжырларын эсептөөдөгү маанисин түшүндүргүлө.
- Туруктуу токтун иши жана кубаттуулугу үчүн формулаларды жазып, алардын ортосундагы байланышты түшүндүргүлө.
- 220 В чыңалуудагы 1100 Вт электр жылыткычтан өтүүчү ток күчүн тапкыла.
- Үйдөгү электр тармагында автоматтык өчүргүчтөр эмне үчүн колдонулат?
11-КЛАСС
I чейрек — Электродинамика
- Электр талаасынын күчтүүлүгүн чекиттик заряд үчүн аныктоочу формуланы жазгыла.
- Эки заряддын аралыгы 3 эсеге көбөйсө, Кулон күчү канча эсеге өзгөрөт?
- Электр талаасынын суперпозиция принцибин түшүндүргүлө.
- Потенциалдар айырмасы менен электр талаасынын күчтүүлүгүнүн байланышын түшүндүргүлө.
- Конденсатордун сыйымдуулугу 20 мкФ, чыңалуу 200 В. Зарядын жана энергиясын эсептегиле.
- Электр тогунун жумушу менен кубаттуулугунун ортосундагы байланышты чыгаргыла.
- Эмне үчүн электр энергиясын берүүдө чыңалууну жогорулатуу электр жоготууларын азайтат?
- Трансформатордун оромдорунун санынын катышы чыңалуулар катышына кандай байланыштуу?
- Электромагниттик индукциянын мыйзамын түшүндүрүп, генератордун иштеши менен байланышын көрсөтгүлө.
- Электр энергиясын өндүрүүчү станциядан үйдөгү электр приборуна чейинки энергиянын өзгөрүү чынжырын түзгүлө.
II чейрек — Оптика
- Жарыктын интерференция кубулушун түшүндүргүлө.
- Дифракция деген эмне? Анын интерференциядан айырмасын түшүндүргүлө.
- Жарыктын толкун узундугу 600 нм болсо, анын жыштыгын тапкыла.
- Жарыктын жыштыгы 5⋅10¹⁴ Гц болсо, толкун узундугун эсептегиле.
- Фотоэффект кубулушун түшүндүргүлө.
- Фотоэффект үчүн Эйнштейндин теңдемесин жазып, ар бир мүчөсүнүн маанисин түшүндүргүлө.
- Электромагниттик толкундардын спектрин радио толкундардан гамма-нурларга чейин иреттегиле.
- Эмне үчүн ультракызгылт көк нурлардын энергиясы көрүнүүчү жарыкка караганда жогору?
- Лазердин кадимки жарык булагынан негизги айырмачылыктарын түшүндүргүлө.
- Оптикалык приборлордун үчөөнү тандап, алардын иштөө принциптерин изилдегиле.
III чейрек — Атомдук жана ядролук физика
- Резерфорддун атомдун түзүлүшү боюнча моделин түшүндүргүлө.
- Бордун постулаттарын жазгыла.
- Атом энергияны кандай шартта чыгарат же жутат?
- Фотондун энергиясы 6,63⋅10⁻¹⁹ Дж болсо, анын жыштыгын тапкыла.
- Радиоактивдүүлүк деген эмне?
- Альфа-, бета- жана гамма-нурланууларды таблица аркылуу салыштыргыла.
- Жарым ажыроо мезгили 10 күн болгон заттын баштапкы массасы 80 г. 30 күндөн кийин канча масса калат?
- Ядролук бөлүнүү менен ядролук синтезди салыштыргыла.
- Атомдук электр станциясынын иштөө принцибин схема менен түшүндүргүлө.
- Ядролук энергиянын пайдалуу жана кооптуу жактарын физикалык фактыларга таянып талдагыла.
IV чейрек — Астрономия: I бөлүм — Астрономияга киришүү
- Астрономия илими эмнени изилдейт? Анын физика менен байланышын түшүндүргүлө.
- Асман сферасы деген эмне?
- Эклиптика деген эмне?
- Жылдыздык жана күндүк сутканын айырмасын түшүндүргүлө.
- Жылдыздардын көрүнгөн суткалык кыймылынын себеби эмнеде?
- Горизонт, зенит, надир түшүнүктөрүн түшүндүргүлө.
- Экватордук координаталар системасынын негизги элементтерин жазгыла.
- Жылдыз картасы эмне үчүн колдонулат?
- Өзүңөр жашаган аймактан түнкү асманда көрүнгөн 5 жылдызды аныктап, алардын болжолдуу жайгашуусун схема түрүндө көрсөтгүлө.
- Астрономиялык байкоо жүргүзүүнүн эрежелерин жазгыла.
IV чейрек — Астрономия: II бөлүм — Күн системасы
- Күн системасынын негизги объектилерин ирети менен жазгыла.
- Жер планетасынын Күндөн орточо аралыгы канча?
- Планеталарды Жер тибиндеги жана гигант планеталарга бөлүп, таблица түзгүлө.
- Меркурий менен Жердин негизги айырмачылыктарын салыштыргыла.
- Венеранын атмосферасы эмне үчүн өтө ысык?
- Марста суюк суу болушу мүмкүн экендиги жөнүндө кандай илимий далилдер бар экенин изилдегиле.
- Юпитердин эмне үчүн газ гиганты деп аталарын түшүндүргүлө.
- Сатурндун шакектери жөнүндө маалымат даярдагыла.
- Кометалар менен астероиддердин айырмасын түшүндүргүлө.
- Күн системасындагы планеталардын орбиталарын схема түрүндө тарткыла.
IV чейрек — Астрономия: III бөлүм — Күн, Ай жана Жер
- Күндүн энергиясы кайдан пайда болорун түшүндүргүлө.
- Күндүн түзүлүшүнүн негизги катмарларын атагыла.
- Күндөгү термоядролук реакциянын жалпы маңызын түшүндүргүлө.
- Күн тутулуу кандай шартта пайда болот?
- Ай тутулуу кандай шартта пайда болот?
- Эмне үчүн Айдын бир эле тарабы Жерден көбүнчө көрүнөт?
- Айдын фазаларынын өзгөрүшүн схема менен көрсөтгүлө.
- Толкундардын пайда болушунда Айдын тартылуу күчүнүн ролун түшүндүргүлө.
- Жердин өз огунун айланасында айланышы кандай астрономиялык кубулуштарды пайда кылат?
- Жердин Күндүн айланасында айланышы менен жыл мезгилдеринин байланышын түшүндүргүлө.
IV чейрек — Астрономия: IV бөлүм — Жылдыздар жана Аалам
- Жылдыздын түсү анын температурасы жөнүндө кандай маалымат берет?
- Жылдыздардын жарыктыгы менен көрүнгөн жарыктыгынын айырмасын түшүндүргүлө.
- Жылдыздык чоңдук деген эмне?
- Жылдыздардын спектрин изилдөө аркылуу кандай маалыматтарды алууга болот?
- Жылдыздардын жашоо циклин схема түрүндө көрсөтгүлө.
- Ак эргежээл, нейтрон жылдызы жана кара тешикти салыштыргыла.
- Супернова жарылуусу деген эмне?
- Пульсар деген эмне жана ал кандай объект менен байланыштуу?
- Кара тешиктин пайда болушун түшүндүргүлө.
- Саманчынын жолу кандай галактика?
- Галактика менен жылдыз системасынын айырмасын түшүндүргүлө.
- Ааламдын кеңейип жатканы жөнүндө илимий далилдерди изилдегиле.
- Хаббл мыйзамынын физикалык маанисин түшүндүргүлө.
- Жарык жылы деген эмне? Эмне үчүн ал убакыт эмес, аралык бирдиги болуп эсептелет?
- 1 жарык жылы канча километрге жакын экенин эсептегиле. c = 3⋅10⁸ м/с.
11-класс — Астрономиядан жогору деңгээлдеги тапшырмалар
- Жерден 4 жарык жылы алыстыкта турган жылдыздан чыккан жарык Жерге канча убакытта жетет?
- Күндүн жарыгы Жерге болжол менен 8 мин 20 с да жетет. Күн менен Жердин аралыкты эсептегиле.
- Марстын орбитасынын Күндөн орточо аралыгы Жердикине караганда чоң. Бул анын орбиталык мезгилине кандай таасир берерин түшүндүргүлө.
- Эгер Айдын массасы эки эсеге көбөйсө, Жердеги ташкын-кайтма кубулушуна кандай таасир болушу мүмкүн? Физикалык негизде талдагыла.
- Жылдыздын температурасы жогорулаганда анын нурлануу спектринин түсү эмне үчүн өзгөрөт?
- Эгер жылдыз бизден 100 жарык жылы аралыкта болсо, биз азыр анын кайсы убактагы абалын көрүп жатабыз?
- Эмне үчүн астрономдор алыстагы галактикаларды байкоо менен Ааламдын өткөн тарыхын изилдей алышат?
- Күн системасынын пайда болушу жөнүндө негизги илимий гипотезаны түшүндүрүп, анын негизги далилдерин жазгыла.
- «Эгер Күн күтүүсүздөн жок болуп кетсе, Жерде эмне болот?» деген суроого физикалык жана астрономиялык көз караштан жооп бергиле.
- «Ааламдагы адамзаттын орду» темасында 2–3 беттик илимий-популярдуу эссе жазгыла.
Бардык класстар үчүн изилдөөчү үй тапшырмалары
Бул тапшырмаларды айына 1–2 жолу берүү үчүн колдонсо болот:
- Үйдөгү бир электр приборунун паспортундагы кубаттуулугун аныктап, бир айлык электр энергиясынын чыгымын эсептегиле.
- Бир күн ичинде күндүн ар кандай убактагы абалын байкап, таблица түзгүлө.
- Муздун эришин убакыт боюнча өлчөп, температура–убакыт графигин түзгүлө.
- Өзүңөр жашаган аймакта колдонулган 5 физикалык приборду изилдеп, алардын иштөө принцибин түшүндүргүлө.
- Автомобильдин спидометр көрсөткүчтөрү боюнча орточо ылдамдыгын эсептегиле.
- Үйдөгү электр энергиясын эң көп керектеген приборду аныктап, эсеп жүргүзгүлө.
- Пластик, жыгач жана металл буюмдардын жылуулук өткөрүмдүүлүгүн жөнөкөй тажрыйба аркылуу салыштыргыла.
- Айдын фазаларын 29–30 күн бою байкап, календарь түзгүлө.
- Түнкү асмандан белгилүү бир топ жылдызды таап, анын сүрөтүн/схемасын тарткыла.
- «Физика турмушта» деген темада өз алдынча 10 мисалдан турган фото-изилдөө даярдагыла.
- Бир физикалык мыйзамды тандап, анын формуласы + түшүндүрмөсү + турмуштагы мисалы + эксперимент форматында даярдагыла.
- Интернет булактарынан бир заманбап физикалык технология жөнүндө маалымат чогултуп, 1 беттик баяндама даярдагыла.
- «Эгер тартылуу күчү Жерде азыркыдан 2 эсе чоң болсо...» деген темада физикалык божомол жүргүзгүлө.
- «Эгер Жер өз огунда айланбаса...» деген темада 5 физикалык натыйжаны түшүндүргүлө.
- «Физикасыз азыркы цивилизация кандай болмок?» деген темада эссе жазгыла.
7 КЛАСС
I четверть — Введение в физику. Измерения. Вещество и его свойства
- Объясните значение физики в повседневной жизни человека на 5 конкретных примерах.
- Выразите длину доски 2,4 м в сантиметрах и миллиметрах.
- Выразите массы 3,6 кг, 450 г и 25 мг в килограммах.
- Выразите время 2 часа 15 минут в секундах.
- Объем воды в мензурке 75 мл. В нее опустили камень объемом 18 см³. На сколько поднимается уровень воды?
- Почему ложка, опущенная в стакан с горячим чаем, через некоторое время нагревается? Дайте физическое объяснение.
- При погружении железного шарика в воду уровень воды поднялся с 40 мл до 67 мл. Найдите объем шарика.
- Измерьте длину трех предметов дома с помощью линейки и запишите результаты в виде таблицы.
- Почему при измерениях возникают абсолютная и относительная погрешности? Приведите пример.
- В стакан воды бросили крупинку марганцовки. Через некоторое время вода полностью окрасилась. Объясните это явление с молекулярной точки зрения.
II четверть — Механическое движение
- Автомобиль двигался со скоростью 72 км/ч в течение 25 мин. Какое расстояние он проехал?
- Велосипедист проехал 12 км за 40 минут. Найдите его среднюю скорость в м/с.
- Пешеход шел со скоростью 1,5 м/с в течение 12 мин. Какое расстояние он пройдет?
- Автомобиль первые 20 км ехал со скоростью 40 км/ч, а следующие 30 км — 60 км/ч. Найдите среднюю скорость на всем пути.
- Два велосипедиста движутся навстречу друг другу со скоростями 6 м/с и 4 м/с. Если расстояние между ними 500 м, через сколько времени они встретятся?
- Поезд ехал со скоростью 15 м/с в течение 2 мин. Найдите длину пути.
- Постройте график движения: тело на интервале 0–10 с движется со скоростью 2 м/с, на интервале 10–20 с — 5 м/с.
- Тело прошло 120 м за 20 с, затем еще 180 м за 30 с. Рассчитайте среднюю скорость.
- Почему пассажир поезда иногда не чувствует, что поезд движется?
- Автобус едет по прямой дороге со скоростью 54 км/ч. Какое расстояние он пройдет за 40 секунд?
III четверть — Масса. Плотность. Сила
- Найдите плотность вещества массой 780 г и объемом 100 см³.
- Объем алюминия с плотностью 2,7 г/см³ равен 500 см³. Найдите его массу.
- Тело массой 5,4 кг занимает объем 2 дм³. Рассчитайте его плотность в кг/м³.
- Почему масло плавает на поверхности воды?
- Какое из двух тел равного объема имеет большую массу: железо или алюминий? Почему?
- Показание динамометра 15 Н. Какую физическую величину характеризует эта сила?
- На тело в одном направлении действуют силы 12 Н и 8 Н. Найдите равнодействующую силу.
- На тело в противоположных направлениях действуют силы 25 Н и 17 Н. Найдите равнодействующую силу.
- На тело массой 3 кг действует сила 18 Н. Если движение происходит в горизонтальном направлении, как эта сила влияет на движение тела?
- Приведите 5 примеров действия сил в вашем доме.
IV четверть — Давление. Работа. Энергия
- Какое давление оказывает ученик массой 60 кг на землю? Примите общую площадь двух стоп равной 0,04 м².
- Почему площадь лыж делают большой?
- Почему острым ножом резать легче?
- Сила 200 Н переместила тело на 5 м. Найдите совершенную работу.
- Работа 500 Дж совершена за 10 с. Рассчитайте мощность.
- Электродвигатель мощностью 2 кВт проработал 30 с. Какую работу он совершит?
- Приведите по три примера потенциальной и кинетической энергии из повседневной жизни.
- Тело массой 2 кг находится на высоте 5 м. Вычислите его потенциальную энергию. g = 10 Н/кг.
- Почему падающая с высоты вода используется как источник энергии на гидроэлектростанциях?
- Объясните закон «Энергия не исчезает и не возникает из ниоткуда, а переходит из одного вида в другой» на 5 примерах.
8 КЛАСС
I четверть — Тепловые явления
- Сколько теплоты требуется для нагревания 2 кг воды от 20°C до 80°C? c = 4200 Дж/(кг⋅°C).
- Рассчитайте количество теплоты, необходимое для нагревания 500 г воды от 20°C до 100°C.
- Почему металлическая ложка кажется более холодной на ощупь, чем деревянная?
- Сколько теплоты требуется для нагревания 2 кг алюминия от 20°C до 70°C? c = 920 Дж/(кг⋅°C).
- 2 кг воды передано 420 кДж теплоты. На сколько градусов изменится температура воды?
- Почему двойные оконные стекла зимой помогают сохранять тепло в доме?
- Сравните кипение и испарение, составив таблицу.
- Почему мокрая одежда быстрее сохнет в ветреный день?
- Почему температура льда не меняется во время его таяния?
- Приведите по 3 примера трех видов теплопередачи из повседневной жизни.
II четверть — Электрические явления
- Какой заряд пройдет через проводник при силе тока 2 А за 5 минут?
- Напряжение 12 В, сопротивление 6 Ом. Найдите силу тока.
- Сила тока 3 А, сопротивление 10 Ом. Каково напряжение?
- Напряжение на проводнике 24 В, сила тока 2 А. Рассчитайте сопротивление.
- Резисторы 4 Ом и 6 Ом соединены последовательно. Найдите общее сопротивление.
- Резисторы 6 Ом и 3 Ом соединены параллельно. Найдите эквивалентное сопротивление.
- Почему амперметр подключается в электрическую цепь последовательно?
- Почему вольтметр подключается параллельно потребителю?
- Найдите мощность прибора, потребляющего ток 0,5 А при напряжении 220 В.
- Лампа мощностью 100 Вт работает 5 часов в день. Сколько электроэнергии она израсходует за 30 дней?
III четверть — Электромагнитные явления. Свет
- Объясните взаимодействие северного и южного полюсов магнита.
- Что такое электромагнит? Напишите 5 примеров его применения.
- Свет распространяется в вакууме со скоростью 300 000 км/с. За какое время солнечный свет доходит до Земли? Расстояние 150 млн км.
- Объясните закон отражения света и проиллюстрируйте его рисунком.
- Угол падения луча на зеркало равен 35°. Чему равен угол отражения?
- Почему дно озера кажется ближе, чем на самом деле?
- Сравните основные типы линз.
- В каких оптических приборах используется собирающая линза?
- Объясните принцип работы глаза в упрощенном виде.
- Напишите 10 способов экономии электроэнергии в быту.
IV четверть — Тепловые машины и энергия
- Назовите основные части теплового двигателя.
- Тепловая машина получила 1000 Дж теплоты и совершила 400 Дж работы. Рассчитайте ее КПД.
- Какую работу совершит машина с КПД 30%, если получит 5000 Дж теплоты?
- Как химическая энергия превращается в механическую в двигателе автомобиля?
- Почему КПД тепловых машин не может быть равен 100%?
- Составьте схему цепи превращения энергии на электростанции.
- Сравните преимущества и недостатки двигателей внутреннего сгорания.
- Почему важно экономить энергетические ресурсы?
- Сравните преимущества энергии солнца, ветра и воды.
- Подготовьте краткий научный доклад на 1 страницу на тему «Энергия будущего».
9 КЛАСС
I четверть — Кинематика
- Автомобиль двигался со скоростью 10 м/с в течение 20 с, затем со скоростью 20 м/с — 15 с. Найдите общий путь и среднюю скорость.
- Тело, двигаясь с начальной скоростью 5 м/с, получило ускорение 2 м/с². Найдите его скорость через 10 с.
- Какое расстояние пройдет тело за 8 с, двигаясь из состояния покоя с ускорением 3 м/с²?
- Автомобиль, двигавшийся со скоростью 20 м/с, остановился за 4 с. Найдите его ускорение.
- Первое тело движется со скоростью 4 м/с, второе — 6 м/с в том же направлении. За какое время второе тело догонит первое, если начальное расстояние 100 м?
- Постройте график v(t) и объясните способ определения пройденного пути по графику.
- Сравните прямолинейное равномерное и равнопеременное движение.
- Какое расстояние пролетит свободно падающее тело за 3 с? g = 10 м/с².
- Тело свободно падает с высоты 45 м. Через сколько времени оно достигнет земли?
- Координата движущегося тела меняется по закону x = 5 + 3t. Определите начальную координату и скорость.
II четверть — Динамика
- Объясните три закона Ньютона на примерах из повседневной жизни.
- На тело массой 5 кг действует сила 20 Н. Найдите ускорение.
- На тело массой 10 кг действуют противоположные силы 30 Н и 10 Н. Найдите ускорение.
- Сила 6 Н сообщает телу массой 2 кг ускорение 4 м/с². Определите силу сопротивления.
- Почему автомобиль останавливается при торможении? Объясните с помощью законов Ньютона.
- Тело тянут по горизонтальной поверхности с силой 50 Н. Сила трения 20 Н. Найдите равнодействующую силу.
- Рассчитайте силу тяжести, действующую на тело массой 8 кг.
- Почему человек чувствует себя тяжелее при быстром подъеме лифта вверх?
- Объясните движение спутника вокруг Земли с помощью силы тяготения.
- Приведите 7 примеров инерции из жизни.
III четверть — Импульс. Энергия. Механические колебания
- Тело массой 2 кг движется со скоростью 6 м/с. Найдите его импульс.
- Тело массой 5 кг, движущееся со скоростью 4 м/с, сцепляется с неподвижным телом массой 2 кг. С какой скоростью продолжит движение система?
- Объясните закон сохранения импульса на примере движения ракеты.
- Тело массой 4 кг движется со скоростью 5 м/с. Найдите его кинетическую энергию.
- Тело массой 2 кг находится на высоте 10 м. Вычислите его потенциальную энергию.
- Составьте экспериментальный план исследования факторов, определяющих период колебаний груза на пружине.
- Как изменится период колебаний математического маятника при увеличении его длины?
- Приведите три примера явления резонанса из жизни.
- Объясните связь между колебательным и волновым движением.
- Объясните взаимное превращение кинетической и потенциальной энергии на примере маятника.
IV четверть — Электрическое и магнитное поле
- Что такое электрическое поле?
- Изобразите силовые линии электрического поля для положительного и отрицательного зарядов.
- Запишите закон Кулона и объясните его физический смысл.
- Если расстояние между двумя зарядами увеличится в 2 раза, как изменится сила их взаимодействия?
- Объясните возникновение магнитного поля вокруг проводника с током.
- Объясните явление электромагнитной индукции.
- Как механическая энергия превращается в электрическую в генераторе?
- Объясните принцип работы трансформатора.
- Почему передача электроэнергии на дальние расстояния выгодна при высоком напряжении?
- Составьте схему «От производства электроэнергии до потребителя».
10 КЛАСС
I четверть — Механика
- Когда применяется понятие «материальная точка»? Приведите 5 примеров.
- Объясните основные элементы системы отсчета.
- Автомобиль движется со скоростью 72 км/ч. Выразите его скорость в м/с.
- Тело двигалось с начальной скоростью v₀ = 10 м/с и ускорением a = 2 м/с². Найдите его скорость и путь через 15 с.
- Тело брошено вертикально вверх со скоростью 20 м/с. Найдите максимальную высоту и время подъема.
- Разложите движение тела, брошенного под углом к горизонту, на горизонтальную и вертикальную составляющие.
- От чего зависит центростремительное ускорение?
- Автомобиль едет по закруглению радиусом 50 м со скоростью 10 м/с. Найдите центростремительное ускорение.
- Почему искусственный спутник Земли не падает на Землю?
- Объясните физический смысл графиков x(t) и v(t).
II четверть — Законы сохранения
- Запишите закон сохранения импульса в математическом виде.
- Автомобиль массой 1000 кг едет со скоростью 20 м/с. Найдите его импульс.
- Два тела массами 3 кг и 2 кг движутся навстречу друг другу со скоростями 4 м/с и 6 м/с. Найдите общий импульс системы.
- Сравните упругий и неупругий удары.
- Объясните физические основы реактивного движения.
- Как уменьшение массы ракеты по мере сгорания топлива влияет на ее движение?
- Используя закон сохранения энергии, найдите скорость свободно падающего тела.
- Используя формулу потенциальной энергии пружины, объясните, от чего зависит ее энергия.
- Примените закон сохранения энергии к механическим колебаниям.
- Изучите 5 бытовых технологий, основанных на законе сохранения энергии.
III четверть — Молекулярная физика и термодинамика
- Запишите основные положения молекулярно-кинетической теории.
- Как меняется движение молекул газа при повышении температуры?
- Запишите уравнение состояния идеального газа и объясните значение всех величин.
- При постоянной температуре объем газа увеличился в 2 раза. Как изменится давление?
- При постоянном объеме температура газа увеличилась с 300 К до 600 К. Как изменится давление?
- Сравните изотермический, изобарный и изохорный процессы и постройте p-V график для каждого.
- 2 моль идеального газа при температуре 300 К занимают объем 0,05 м³. Найдите его давление.
- Объясните первый закон термодинамики.
- Газу передано 500 Дж теплоты, и он совершил работу 200 Дж. Как изменилась внутренняя энергия?
- Какими способами можно повысить КПД теплового двигателя?
IV четверть — Электродинамика
- Что такое напряженность электрического поля?
- На заряд 2 Кл действует сила 10 Н. Найдите напряженность электрического поля.
- Объясните физический смысл электрического потенциала.
- От чего зависит емкость конденсатора?
- Емкость конденсатора 10 мкФ, напряжение 100 В. Найдите его энергию.
- Найдите заряд, прошедший через проводник за 5 минут при силе тока 2 А.
- Объясните значение законов Кирхгофа при расчете электрических цепей.
- Запишите формулы работы и мощности постоянного тока и объясните связь между ними.
- Найдите силу тока в электрообогревателе мощностью 1100 Вт при напряжении 220 В.
- Почему в домашней электросети используются автоматические выключатели?
11 КЛАСС
I четверть — Электродинамика
- Запишите формулу напряженности электрического поля точечного заряда.
- Если расстояние между зарядами увеличится в 3 раза, во сколько раз изменится сила Кулона?
- Объясните принцип суперпозиции электрических полей.
- Объясните связь между разностью потенциалов и напряженностью электрического поля.
- Емкость конденсатора 20 мкФ, напряжение 200 В. Рассчитайте заряд и энергию.
- Выведите связь между работой и мощностью электрического тока.
- Почему повышение напряжения при передаче электроэнергии снижает потери?
- Как отношение числа витков трансформатора связано со соотношением напряжений?
- Объясните закон электромагнитной индукции и укажите его связь с работой генератора.
- Составьте цепь превращения энергии от электростанции до домашнего прибора.
II четверть — Оптика
- Объясните явление интерференции света.
- Что такое дифракция? Объясните ее отличие от интерференции.
- Найдите частоту света с длиной волны 600 нм.
- Рассчитайте длину волны света с частотой 5⋅10¹⁴ Гц.
- Объясните явление фотоэффекта.
- Запишите уравнение Эйнштейна для фотоэффекта и объясните физический смысл каждого слагаемого.
- Упорядочите спектр электромагнитных волн от радиоволн до гамма-излучения.
- Почему энергия ультрафиолетовых лучей выше, чем у видимого света?
- Объясните основные отличия лазера от обычного источника света.
- Выберите три оптических прибора и изучите принцип их работы.
III четверть — Атомная и ядерная физика
- Объясните модель строения атома Резерфорда.
- Запишите постулаты Бора.
- При каких условиях атом излучает или поглощает энергию?
- Найдите частоту фотона с энергией 6,63⋅10⁻¹⁹ Дж.
- Что такое радиоактивность?
- Сравните альфа-, бета- и гамма-излучения с помощью таблицы.
- Начальная масса вещества 80 г. Период полураспада 10 дней. Сколько вещества останется через 30 дней?
- Сравните деление ядер и ядерный синтез.
- Объясните принцип работы атомной электростанции со схемой.
- Проанализируйте пользу и опасность ядерной энергии на основе физических фактов.
IV четверть — Астрономия: Раздел I — Введение в астрономию
- Что изучает астрономия? Объясните ее связь с физикой.
- Что такое небесная сфера?
- Что такое эклиптика?
- Объясните разницу между звездными и солнечными сутками.
- В чем причина видимого суточного движения звезд?
- Объясните понятия горизонт, зенит, надир.
- Запишите основные элементы экваториальной системы координат.
- Для чего используется карта звездного неба?
- Определите 5 звезд, видимых в ночном небе вашего региона, и схематично покажите их расположение.
- Запишите правила проведения астрономических наблюдений.
IV четверть — Астрономия: Раздел II — Солнечная система
- Напишите основные объекты Солнечной системы по порядку.
- Каково среднее расстояние от Земли до Солнца?
- Разделите планеты на земную группу и планеты-гиганты, составив таблицу.
- Сравните основные различия между Меркурием и Землей.
- Почему атмосфера Венеры очень горячая?
- Изучите научные доказательства того, что на Марсе может быть жидкая вода.
- Объясните, почему Юпитер называют газовым гигантом.
- Подготовьте информацию о кольцах Сатурна.
- Объясните различие между кометами и астероидами.
- Нарисуйте схему орбит планет Солнечной системы.
IV четверть — Астрономия: Раздел III — Солнце, Луна и Земля
- Объясните источник энергии Солнца.
- Назовите основные слои структуры Солнца.
- Объясните суть термоядерной реакции на Солнце.
- При каких условиях происходит солнечное затмение?
- При каких условиях происходит лунное затмение?
- Почему с Земли всегда видна только одна сторона Луны?
- Покажите смену фаз Луны на схеме.
- Объясните роль притяжения Луны в возникновении приливов и отливов.
- Какие астрономические явления вызывает вращение Земли вокруг своей оси?
- Объясните связь между вращением Земли вокруг Солнца и сменой времен года.
IV четверть — Астрономия: Раздел IV — Звезды и Вселенная
- Какую информацию дает цвет звезды о ее температуре?
- Объясните разницу между светимостью и видимой яркостью звезд.
- Что такое звездная величина?
- Какую информацию можно получить, изучая спектры звезд?
- Покажите жизненный цикл звезд в виде схемы.
- Сравните белый карлик, нейтронную звезду и черную дыру.
- Что такое вспышка сверхновой?
- Что такое пульсар и с каким объектом он связан?
- Объясните образование черной дыры.
- Какая галактика Млечный Путь?
- Объясните разницу между галактикой и звездной системой.
- Изучите научные доказательства расширения Вселенной.
- Объясните физический смысл закона Хаббла.
- Что такое световой год? Почему он является единицей расстояния, а не времени?
- Рассчитайте, чему равен 1 световой год в километрах. c = 3⋅10⁸ м/с.
11 класс — Задания повышенного уровня по астрономии
- За какое время свет от звезды, находящейся на расстоянии 4 световых лет, дойдет до Земли?
- Свет от Солнца доходит до Земли примерно за 8 мин 20 с. Вычислите расстояние от Солнца до Земли.
- Среднее расстояние орбиты Марса от Солнца больше, чем у Земли. Объясните, как это влияет на его орбитальный период.
- Если бы масса Луны увеличилась вдвое, как бы это повлияло на приливы и отливы на Земле? Дайте физическое обоснование.
- Почему при повышении температуры звезды меняется цвет ее спектра излучения?
- Если звезда находится от нас на расстоянии 100 световых лет, состояние какого времени мы видим сейчас?
- Почему астрономы могут изучать прошлое Вселенной, наблюдая далекие галактики?
- Объясните основную гипотезу происхождения Солнечной системы и приведите ее главные доказательства.
- Ответьте с физической и астрономической точек зрения: «Что произойдет с Землей, если Солнце внезапно исчезнет?»
- Напишите научно-популярное эссе на 2–3 страницы на тему «Место человечества во Вселенной».
Исследовательские домашние задания для всех классов
Эти задания можно давать 1–2 раза в месяц:
- Определите мощность одного бытового электроприбора по его паспорту и рассчитайте стоимость его работы за месяц.
- Наблюдайте за положением Солнца в разное время суток и составьте таблицу.
- Измерьте таяние льда во времени и постройте график температура–время.
- Изучите 5 физических приборов, используемых в вашем регионе, и объясните принцип их работы.
- Рассчитайте среднюю скорость автомобиля по показаниям спидометра.
- Определите самый энергоемкий прибор в доме и произведите расчеты.
- Сравните теплопроводность пластиковых, деревянных и металлических предметов с помощью простого опыта.
- Наблюдайте фазы Луны в течение 29–30 дней и составьте календарь.
- Найдите созвездие на ночном небе и нарисуйте его схему.
- Подготовьте фотоисследование из 10 примеров на тему «Физика в жизни».
- Выберите один физический закон и prepared его в формате: формула + объяснение + пример из жизни + эксперимент.
- Соберите информацию из интернет-источников о современной физической технологии и подготовьте доклад на 1 страницу.
- Сделайте физический прогноз на тему: «Если бы сила тяжести на Земле была в 2 раза больше...».
- Объясните 5 физических последствий на тему: «Если бы Земля не вращалась вокруг своей оси...».
- Напишите эссе на тему: «Каковой была бы современная цивилизация без физики?».
GRADE 7
Quarter I — Introduction to Physics. Measurements. Matter and Its Properties
- Explain the importance of physics in daily human life using 5 concrete examples.
- Express the length of a 2.4 m wooden board in centimeters and millimeters.
- Express all masses 3.6 kg, 450 g, and 25 mg in kilograms.
- Convert 2 hours 15 minutes into seconds.
- The water volume in a graduated cylinder is 75 ml. A stone with a volume of 18 cm³ is placed inside. How much does the water level rise?
- Why does a spoon placed in a hot cup of tea become warm after a short time? Provide a physical explanation.
- When an iron ball is placed in water, the water level rises from 40 ml to 67 ml. Find the volume of the ball.
- Measure the lengths of three items at home using a ruler and present the results in a table.
- Why do absolute and relative errors occur during measurement? Provide an example.
- A tiny piece of potassium permanganate was placed in a glass of water. After a short time, the water turned fully colored. Explain this phenomenon from a molecular perspective.
Quarter II — Mechanical Motion
- A car traveled at a speed of 72 km/h for 25 minutes. What distance did it cover?
- A cyclist covered a distance of 12 km in 40 minutes. Find their average speed in m/s.
- A pedestrian walked at a speed of 1.5 m/s for 12 minutes. How far did they walk?
- A car traveled the first 20 km at 40 km/h and the next 30 km at 60 km/h. Find the average speed for the entire trip.
- Two cyclists move toward each other at speeds of 6 m/s and 4 m/s. If the distance between them is 500 m, after how long will they meet?
- A train moved at 15 m/s for 2 minutes. Find the total distance traveled.
- Draw a motion graph: an object moves at 2 m/s during 0–10 s, and at 5 m/s during 10–20 s.
- An object traveled 120 m in 20 s, then another 180 m in 30 s. Calculate the average speed.
- Why does a passenger inside a train sometimes not feel that the train is moving?
- A bus travels on a straight road at 54 km/h. What distance does it cover in 40 seconds?
Quarter III — Mass. Density. Force
- Find the density of a substance with a mass of 780 g and a volume of 100 cm³.
- The volume of aluminum with a density of 2.7 g/cm³ is 500 cm³. Find its mass.
- An object with a mass of 5.4 kg occupies a volume of 2 dm³. Calculate its density in kg/m³.
- Why does oil float on the surface of water?
- Which of two objects of equal volume made of iron and aluminum has a greater mass? Why?
- A dynamometer reads 15 N. What physical quantity does this force characterize?
- Forces of 12 N and 8 N act on an object in the same direction. Find the net force.
- Forces of 25 N and 17 N act on an object in opposite directions. Find the net force.
- A force of 18 N acts on an object with a mass of 3 kg. If the motion is horizontal, how does this force affect the object's motion?
- Provide 5 examples of force action in your home.
Quarter IV — Pressure. Work. Energy
- What pressure does a 60 kg student exert on the ground? Assume the total area of both feet is 0.04 m².
- Why are skis made with a large surface area?
- Why is it easier to cut with a sharp knife?
- A force of 200 N moved an object over a distance of 5 m. Find the work done.
- 500 J of work was performed in 10 seconds. Calculate power.
- An electric motor with a power of 2 kW operated for 30 seconds. How much work does it perform?
- Provide three examples each of potential and kinetic energy from daily life.
- An object with a mass of 2 kg is located at a height of 5 m. Calculate its potential energy. g = 10 N/kg.
- Why is water falling from a height used as an energy source in hydroelectric power plants?
- Explain the law "Energy cannot be created or destroyed, only transformed from one form to another" using 5 examples.
GRADE 8
Quarter I — Thermal Phenomena
- How much heat is required to heat 2 kg of water from 20°C to 80°C? c = 4200 J/(kg⋅°C).
- Calculate the heat required to heat 500 g of water from 20°C to 100°C.
- Why does a metal spoon feel colder to the touch than a wooden spoon?
- How much heat is required to heat 2 kg of aluminum from 20°C to 70°C? c = 920 J/(kg⋅°C).
- 420 kJ of heat is given to 2 kg of water. By how many degrees will the water temperature change?
- Why do double-pane windows help retain heat in a house during winter?
- Create a table comparing the differences between boiling and evaporation.
- Why do wet clothes dry faster on a windy day?
- Why does the temperature of ice remain constant while it is melting?
- Provide 3 daily-life examples for each of the three types of heat transfer.
Quarter II — Electrical Phenomena
- How much charge passes through a conductor in 5 minutes at a current of 2 A?
- Voltage is 12 V, resistance is 6 Ohms. Find the current.
- If current is 3 A and resistance is 10 Ohms, what is the voltage?
- Voltage across a conductor is 24 V, current is 2 A. Calculate resistance.
- Resistors of 4 Ohms and 6 Ohms are connected in series. Find the total resistance.
- Resistors of 6 Ohms and 3 Ohms are connected in parallel. Find the equivalent resistance.
- Why is an ammeter connected in series in an electric circuit?
- Why is a voltmeter connected in parallel with a load?
- Find the power of a device consuming 0.5 A at 220 V.
- A 100 W lamp works 5 hours a day. How much electrical energy does it consume in 30 days?
Quarter III — Electromagnetic Phenomena. Light
- Explain the interaction between the north and south poles of a magnet.
- What is an electromagnet? Write 5 examples of its applications.
- Light travels in a vacuum at 300,000 km/s. Approximately how long does sunlight take to reach Earth? Distance = 150 million km.
- Explain the law of reflection of light and illustrate it with a diagram.
- The angle of incidence of a light ray on a mirror is 35°. What is the angle of reflection?
- Why does the bottom of a lake appear closer than it actually is?
- Compare the main types of lenses.
- In which optical instruments is a converging lens used?
- Explain the working principle of the human eye in a simplified way.
- Write 10 ways to save electrical energy in everyday life.
Quarter IV — Heat Engines and Energy
- Name the main components of a heat engine.
- A heat engine receives 1000 J of heat and performs 400 J of work. Calculate its efficiency.
- How much work will an engine with an efficiency of 30% perform if it receives 5000 J of heat?
- How is chemical energy converted into mechanical energy in a car engine?
- Why can the efficiency of heat engines never reach 100%?
- Draw a diagram showing the energy transformation chain at a power plant.
- Compare the advantages and disadvantages of internal combustion engines.
- Why is energy resource conservation important?
- Compare the benefits of solar, wind, and hydro energy.
- Prepare a 1-page brief scientific report on "Energy of the Future".
GRADE 9
Quarter I — Kinematics
- A car traveled at 10 m/s for 20 s, then at 20 m/s for 15 s. Find total distance and average speed.
- An object moving with an initial velocity of 5 m/s accelerates at 2 m/s². Find its velocity after 10 s.
- How far does an object starting from rest travel in 8 s with an acceleration of 3 m/s²?
- A car traveling at 20 m/s came to a stop in 4 s. Find its acceleration.
- Object A moves at 4 m/s and Object B at 6 m/s in the same direction. If initial distance is 100 m, when will Object B catch Object A?
- Plot a v(t) graph and explain how to calculate distance from the graph.
- Compare uniform linear motion and uniformly accelerated motion.
- How far will a freely falling object travel in 3 s? g = 10 m/s².
- An object is dropped from a height of 45 m. How long does it take to reach the ground?
- The position of a moving object follows x = 5 + 3t. Determine its initial position and velocity.
Quarter II — Dynamics
- Explain Newton's three laws of motion using real-life examples.
- A force of 20 N acts on a 5 kg object. Find its acceleration.
- Opposing forces of 30 N and 10 N act on a 10 kg object. Find the acceleration.
- A force of 6 N accelerates a 2 kg object at 4 m/s². Determine the resistive force.
- Why does a car stop when braking? Explain using Newton's laws.
- An object is pulled horizontally with 50 N. Friction force is 20 N. Find the net force.
- Calculate the gravitational force on an 8 kg object.
- Why does a person feel heavier when an elevator accelerates upward rapidly?
- Explain the motion of a satellite around Earth using gravity.
- Provide 7 real-world examples of inertia.
Quarter III — Momentum. Energy. Mechanical Oscillations
- An object with a mass of 2 kg moves at 6 m/s. Find its momentum.
- A 5 kg object moving at 4 m/s collides and sticks to a stationary 2 kg object. Find system speed after collision.
- Explain the law of conservation of momentum through rocket propulsion.
- A 4 kg object moves at 5 m/s. Find its kinetic energy.
- A 2 kg object is at a height of 10 m. Calculate its potential energy.
- Design an experimental plan to study factors affecting the oscillation period of a spring pendulum.
- How does the oscillation period of a simple pendulum change as its length increases?
- Provide three real-life examples of resonance.
- Explain the relationship between oscillatory motion and wave motion.
- Explain kinetic and potential energy interconversion using a pendulum.
Quarter IV — Electric and Magnetic Fields
- What is an electric field?
- Draw electric field lines for positive and negative charges.
- Write Coulomb's law and explain its physical significance.
- If the distance between two charges doubles, how does the interaction force change?
- Explain the creation of a magnetic field around a current-carrying wire.
- Explain electromagnetic induction.
- How is mechanical energy converted into electrical energy in a generator?
- Explain the operational principle of a transformer.
- Why is high voltage beneficial for long-distance power transmission?
- Create a diagram titled "From Power Generation to End Consumer".
GRADE 10
Quarter I — Mechanics
- When is the concept of a "point mass" applicable? Give 5 examples.
- Explain the main elements of a reference system.
- A car travels at 72 km/h. Express its speed in m/s.
- An object moved with initial velocity v₀ = 10 m/s and acceleration a = 2 m/s². Find speed and distance after 15 s.
- An object is thrown vertically upward at 20 m/s. Find maximum height and time to reach it.
- Resolve the motion of a projectile launched at an angle into horizontal and vertical components.
- What factors determine centripetal acceleration?
- A car turns on a curve of radius 50 m at 10 m/s. Find centripetal acceleration.
- Why doesn't an artificial Earth satellite fall to the Earth?
- Explain the physical meaning of x(t) and v(t) graphs.
Quarter II — Conservation Laws
- Write the mathematical form of the law of conservation of momentum.
- A 1000 kg car travels at 20 m/s. Find its momentum.
- Two objects of 3 kg and 2 kg move toward each other at 4 m/s and 6 m/s. Find total momentum.
- Compare elastic and inelastic collisions.
- Explain the physical foundation of jet propulsion.
- How does decreasing rocket mass due to fuel consumption affect its motion?
- Determine the speed of a falling object using the law of conservation of energy.
- Using the spring potential energy formula, explain what its energy depends on.
- Apply conservation of energy to mechanical oscillations.
- Explore 5 real-world technologies based on the law of conservation of energy.
Quarter III — Molecular Physics and Thermodynamics
- State the basic postulates of the molecular-kinetic theory.
- How does molecular motion change when gas temperature rises?
- Write the ideal gas law equation and explain all variables.
- If gas volume doubles at constant temperature, how does pressure change?
- At constant volume, gas temperature increases from 300 K to 600 K. How does pressure change?
- Compare isothermal, isobaric, and isochoric processes and draw p-V graphs for each.
- 2 moles of ideal gas at 300 K occupy a volume of 0.05 m³. Find its pressure.
- Explain the First Law of Thermodynamics.
- 500 J of heat was added to a gas and it performed 200 J of work. Find internal energy change.
- What methods can be used to increase the efficiency of a heat engine?
Quarter IV — Electrodynamics
- What is electric field strength?
- A force of 10 N acts on a charge of 2 C. Find electric field strength.
- Explain the physical meaning of electric potential.
- What does capacitance of a capacitor depend on?
- Capacitance is 10 µF, voltage is 100 V. Find stored energy.
- Find charge passing through a conductor in 5 minutes at 2 A current.
- Explain the role of Kirchhoff's laws in circuit calculations.
- Write formulas for DC work and power, and explain their relationship.
- Find current in a 1100 W heater operating at 220 V.
- Why are circuit breakers used in household wiring?
GRADE 11
Quarter I — Electrodynamics
- Write the electric field strength formula for a point charge.
- If distance between charges triples, by how much does Coulomb force change?
- Explain the principle of superposition of electric fields.
- Explain the relationship between potential difference and electric field strength.
- Capacitance is 20 µF, voltage is 200 V. Calculate charge and energy.
- Derive the relationship between electrical work and power.
- Why does stepping up voltage reduce line losses in power transmission?
- How is transformer turns ratio related to voltage ratio?
- Explain Faraday's law of induction and its connection to electric generators.
- Construct an energy transformation chain from power plant to household appliance.
Quarter II — Optics
- Explain the wave interference of light.
- What is diffraction? Explain how it differs from interference.
- Find the frequency of light with a wavelength of 600 nm.
- Calculate the wavelength of light with a frequency of 5⋅10¹⁴ Hz.
- Explain the photoelectric effect phenomenon.
- Write Einstein's photoelectric equation and explain each term.
- Arrange the electromagnetic spectrum from radio waves to gamma rays.
- Why do ultraviolet rays have higher energy than visible light?
- Explain main differences between laser light and conventional light sources.
- Select three optical devices and research their working principles.
Quarter III — Atomic and Nuclear Physics
- Explain Rutherford's atomic model.
- State Bohr's postulates.
- Under what conditions does an atom emit or absorb energy?
- Find the frequency of a photon with energy 6.63⋅10⁻¹⁹ J.
- What is radioactivity?
- Compare alpha, beta, and gamma radiation using a table.
- Initial mass is 80 g. Half-life is 10 days. How much mass remains after 30 days?
- Compare nuclear fission and nuclear fusion.
- Explain the working principle of a nuclear power plant with a diagram.
- Analyze pros and cons of nuclear energy based on physical facts.
Quarter IV — Astronomy: Part I — Introduction to Astronomy
- What does astronomy study? Explain its connection with physics.
- What is the celestial sphere?
- What is the ecliptic?
- Explain difference between sidereal day and solar day.
- What causes apparent daily motion of stars?
- Explain concepts: horizon, zenith, nadir.
- Write key components of equatorial coordinate system.
- Why are star charts used?
- Identify 5 stars visible in your night sky and draw their relative positions.
- Write rules for conducting astronomical observations.
Quarter IV — Astronomy: Part II — Solar System
- List major objects of Solar System in order.
- What is average distance from Earth to Sun?
- Classify planets into terrestrial and giant planets in a table.
- Compare main differences between Mercury and Earth.
- Why is Venus's atmosphere extremely hot?
- Research scientific evidence regarding potential liquid water on Mars.
- Explain why Jupiter is classified as a gas giant.
- Prepare facts about Saturn's rings.
- Explain difference between comets and asteroids.
- Draw planetary orbits of Solar System schematically.
Quarter IV — Astronomy: Part III — Sun, Moon, and Earth
- Explain source of Sun's energy generation.
- Name main structural layers of Sun.
- Explain essence of thermonuclear fusion in Sun.
- Under what conditions does a solar eclipse occur?
- Under what conditions does a lunar eclipse occur?
- Why is only one side of Moon visible from Earth?
- Diagram lunar phase changes.
- Explain role of Moon's gravity in ocean tides.
- What astronomical phenomena are caused by Earth's axial rotation?
- Explain relationship between Earth's revolution around Sun and seasons.
Quarter IV — Astronomy: Part IV — Stars and Universe
- What does star color reveal about its temperature?
- Explain difference between luminosity and apparent brightness.
- What is stellar magnitude?
- What information can be extracted by studying stellar spectra?
- Show life cycle of stars in a diagram.
- Compare white dwarf, neutron star, and black hole.
- What is a supernova explosion?
- What is a pulsar and what object is it associated with?
- Explain formation of black holes.
- What type of galaxy is Milky Way?
- Explain difference between galaxy and star system.
- Research scientific evidence for expansion of Universe.
- Explain physical meaning of Hubble's Law.
- What is a light-year? Why is it a unit of distance, not time?
- Calculate 1 light-year distance in kilometers. c = 3⋅10⁸ m/s.
Grade 11 — Advanced Astronomy Problems
- How long does light take to travel from a star 4 light-years away to Earth?
- Sunlight reaches Earth in about 8 min 20 s. Calculate distance between Sun and Earth.
- Mars's average orbital distance from Sun is larger than Earth's. Explain how this affects its orbital period.
- If Moon's mass doubled, how would it affect Earth's tides? Analyze physically.
- Why does a star's emission spectrum color shift when temperature rises?
- If a star is 100 light-years away, what time period of its state are we observing today?
- Why can astronomers study history of Universe by observing distant galaxies?
- Explain main hypothesis of Solar System origin and list its main evidence.
- Answer physically: "What would happen to Earth if Sun suddenly disappeared?"
- Write a 2–3 page popular science essay on "Humanity's Place in the Universe".
Research Homework Tasks for All Grades
These tasks can be assigned 1–2 times per month:
- Check power rating on home appliance label and calculate monthly electricity cost.
- Observe Sun's position at different times of day and record data in a table.
- Measure ice melting rate over time and plot a temperature-time graph.
- Research 5 physical devices used in your area and explain their working principles.
- Calculate average car speed based on speedometer logs.
- Identify most energy-consuming appliance at home and perform calculations.
- Compare thermal conductivity of plastic, wood, and metal using a simple experiment.
- Observe Moon phases over 29–30 days and create a lunar calendar.
- Locate a constellation in night sky and draw its chart.
- Prepare a 10-example photo study titled "Physics in Daily Life".
- Select one physical law and present it as: Formula + Explanation + Real Example + Experiment.
- Gather information from web sources on a modern physics technology and prepare a 1-page report.
- Formulate a physics hypothesis: "If Earth's gravity were twice as strong...".
- Explain 5 physical consequences: "If Earth stopped rotating on its axis...".
- Write an essay on "What would modern civilization look like without physics?".